Midden-Oosten: wat is waar?
Joris Luyendijk, oud-correspondent in het Midden-Oosten, heeft een nieuw en uiterst boeiend boek geschreven getiteld "Het zijn net mensen". Het gaat over berichtgeving vanuit dictaturen en bezette gebieden. De TV-kijker en krantenlezer worden door Westerse media eigenlijk voortdurend misleid volgens Luyendijk. Ik zal geen hele recensie geven. Kijk daarvoor naar commentaren van NRC of NU.nl. Allemaal lovend en terecht.
Ook even geen aandacht voor de feitelijke en actuele agressie in het Midden-Oosten. Velen (waaronder ikzelf) hebben hierover gerapporteerd en dus dat zou herhaling zijn. Nee, de mediaoorlog staat centraal. Luyendijk maakt nogmaals duidelijk dat de mediaoorlog moet begrepen worden om te weten "wat waar is?" Hij legt in zijn boek uit waarom het zo moeilijk is om iets van het Midden-Oosten te begrijpen, en welke rol de massamedia daarin spelen. Zo zijn daar de WOORDEN, die heel iets anders betekenen dan hier. Begrippen als parlement, rechter en politieman. Maar ook dictatuur, corruptie en bezetting; hoe kunnen we weten wat die woorden betekenen als we het niet aan den lijve hebben ondervonden? Daarnaast bepaalt de keuze van het woord al min of meer het standpunt wat we innemen. Hij geeft als voorbeeld dat er wel vier termen zijn om Israël mee aan te duiden, die allen de voorkeur uitdrukken voor de groep die ze gebruikt: Israël, Zionistische entiteit, Heilige Land, bezet Palestina. Vooral het deel over het conflict, de oorlog, de bevrijdingsstrijd, de bezettingsstrijd (afhankelijk van de invalshoek) tussen de Palestijnen en Israelisch is fascinerend en ook heel typerend voor de huidige aanvallen door of verdediging van Israel en Hezbollah.
Luyendijk beweert dat de westerse media en dus wereld veel meer op de hand is van Israel. Allereerst waarschijnlijk omdat een gemiddelde Nederlander zich meer kan identificeren met Israelisch. "Niet omdat ze Joods zijn, maar omdat het hoort bij het Westen. Israel produceert westerse literatuur en films, heeft beroemde klassieke musici, het voetbalt mee in de Champions League en zingt mee bij het Eurovisie Songfestival. Autochtone Nederlanders lijken gewoon meer op Israelisch dan op Palestijnen, en daardoor komt het Israelische lijden beter over." Maar belangrijker misschien nog wel omdat Israel de mediaoorloog veel slimmer speelt dan de Palestijnen. Het boek geeft legio voorbeelden van de strategie van de Israelische regering in Israel, maar ook daarbuiten. De hierboven genoemde woordkeuze is hierin heel belangrijk, maar ook woorden als preventieve militaire acties ipv moordaanslagen, optreden ipv aanvallen, preventieve aanvallen ipv invasies etc. De snelheid van de reactie is ook essentieel. Wacht een dag met een vliegtuigbom op Gaza na een bomaanslag in Tel Aviv, zodat eerst alle slachtoffers in beeld zijn geweest in de internationale media. Dat kweekt begrip voor een reactie. Deze mediastrategie vindt ook plaats buiten Israel door beinvloeding van de media in het Westen. Een goed voorbeeld hiervan in Nederland is het Centrum Informatie en Documentatie Israel (Cidi). Lees het Cidi-persbericht over de agressie in het Midden-Oosten als voorbeeld van woordkeuze. Hieronder een alinea hieruit:
De Israelische acties van de afgelopen periode, zowel die in de Gazastrook als die in Libanon, werden ontketend na openlijke agressie tegen Israelische burgers en militairen. Maandenlang werden Israelische burgerdoelen vanuit de Gazastrook met Palestijnse raketten bestookt. Vervolgens pleegde Hamas een aanval op een legerpost op Israelisch grondgebied, waarbij niet alleen doden vielen, maar ook een Israelische militair werd ontvoerd. Sinds de Israelische terugtrekking uit Zuid-Libanon, in 2000, heeft Hezbollah met regelmaat raketaanvallen gepleegd op Israelische burgerdoelen in het grensgebied met Libanon en heeft de organisatie aanvallen uitgevoerd op Israelische militairen op Israelisch grondgebied. Op 12 juli voerde Hezbollah raket- en mortierbeschietingen uit op Israelische dorpen aan de grens met Libanon. Vrijwel tegelijkertijd drongen Hezbollahterroristen Israel binnen en vielen een militaire patrouille aan. Drie Israeli's werden gedood en twee ontvoerd. Kort daarop kwamen nog eens vier Israeli's om toen hun tank op een Hezbollahmijn reed. De Israelische tegenaanval in Libanon heeft niet alleen tot doel de ontvoerde Israeli's te bevrijden, maar ook de terroristische infrastructuur van Hezbollah te vernietigen. Het bombarderen van havens, luchthavens, bruggen en wegverbindingen heeft tot doel de aanvoer van nieuw oorlogsmaterieel naar frontposities van Hezbollah onmogelijk te maken. Burgerdoelen worden ontzien, maar waar Hezbollah de burgerbevolking als menselijk schild gebruikt kan Israel niet verantwoordelijk worden gesteld voor burgerslachtoffers. Uiteraard dienen alle partijen burgers zoveel mogelijk te ontzien. Van Hamas en Hezbollah is bekend dat zij hun aanslagen en beschietingen zoveel mogelijk op Israelische burgers richten.
Robert Soeterik van de Middle East Research Associates (MERA) te Amsterdam geeft in een artikel een prachtig voorbeeld van de propaganda in de huidige agressie. Een quote: "Dezelfde Israelische woordvoerders horen wij via onze media bepleiten, dat VN-resoluties inzake de ontwapening van Hizbullah doorgevoerd dienen te worden. Dat is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk, aangezien Israel koploper in de wereld is als het gaat om het naast zich neerleggen van VN-resoluties." Lees nu even het CIDI persbericht. Tja, dat wordt dus bedoeld met politieke propaganda en we moeten proberen hierdoor heen te kijken en te zien wat echt gebeurd.
Uiteraard ben ook ik gekleurd. Ik vind het gedrag van de Israelische regering en leger schandalig en buiten proporties. De rol van de VS is buitengewoon kwalijk, vooral als Minister Rice verklaard dat een onmiddellijk staakt-het-vuren van Israël in Libanon geen enkele zin heeft, als daaraan geen politieke voorwaarden voor Hezbollah zijn verbonden terwijl honderden burgers blijven omkomen. Eerst een staakt-het-vuren en dat praten lijkt me een betere volgorde. Ik deel dan ook volledig de mening van Jan Egeland als hij stelt dat de de Israëlische bombardementen op de dichtbevolkte wijken van Beiroet in strijd met het internationaal humanitair recht. Hij verklaarde dat het moeilijk is onderscheid te maken tussen militaire en burgerdoelen in de buurt. "Het kost te veel levens en zal niet leiden tot een oplossing in het zuiden", zei de Noor tijdens een bezoek aan de zwaar gebombardeerde wijk Haret Hreik. En ben ik blij dat de demonstratie in Amsterdam van afgelopen zaterdag een succes was. Dan maar een beetje gekleurd, maar wel met in het achterhoofd de internationale regels en recht dat we hebben afgesproken en niet geen eigen intepretatie van het CIDI (of eigenlijk de Israelische propaganda machine). En lees ook dat boek Van Luyendijk, inspirerend.
een reactie:
Luyendijk beweert dat de westerse media en dus wereld veel meer op de hand is van Israel. Allereerst is dat niet waar. Hebt u tijdens dit nieuwe conflict ooit gezien op het nieuws dat er een reportage werd uitgezonden over Isreali’s die angstig in hun huizen zaten omdat hun stad elke dag minstens 10 raketten te verduren krijgt, omdat er elke dag meer dan 100 raketten worden afgevuurd op Israel? Ik dacht het niet. Dat is altijd zo geweest. Maar heel af en toe krijgt Nederland een glimp, en dat nog niet eens, te zien van wat er daadwerkelijk gebeurd in steden zoals Haifa, steden die nu een spookstad zijn geworden, terwijl die vroeger nog propvol zaten. Elke dag in Israel hoor je op het nieuws dat er weer raketten zijn gevallen. En zie je er hier iets van? Nee. Als je in Israel op het srand ligt, zie je om de 5 minuten wel gevechtshelikopters overvliegen die de stranden patrouilleren. De sfeer is uiterst gespannen, want men is bang voor raketten. En hoort u iets op het Nederlandse nieuws over 2 zelfmoordterroristen die in Netanya gepakt zijn? Natuurlijk niet. Want dat is allemaal normaal! Wat de Israelische propaganda machine betreft, dat is nog niets vergeleken wat de media in landen zoals Iran en Syrie uitzend. Daar wroden dagelijks berichten uitgezonden over de plicht van het land om Israel van de kaart te vegen. Dagelijks worden er programma’s uitgezonden die laten zien dat de Joden (let op, niet de Israeli’s, maar de Joden) verantwoordelijk zijn voor al het leed van de wereld. Er worden zelfs kinder programma’s uitgezonden die verhaaltjes vertellen over Joden (let op, weer Joden) die zondigen omdat ze op de Joodse rustdag werken, en die als straf veranderd worden in apen. En dan is de moraal van het verhaal dus dat Joden in feite geen mensen, maar vieze beesten zouden zijn. Daarmee worden kinderen in Syrie en Iran opgevoed. Ik vind dat dit sterk begint te lijken op de propaganda machine die Hitler lanceerde aan het begin van WO II.
VN resoluties worden altijd weggeworpen door Israel alsof het niets is, zegt u. Maar kijk een naar de Libanese regering. Keer op keer hebben zij een kans gekregen om De terroristische groepering Hezbollah uit hun land te werken, zoals gevraagd door een van de VN resoluties. In 2000, toen Israel zich terugtrok uit Libanon, kreeg de Libanese regering een kans om Hezbollah definitief uit Libanon te werken. Deze kans hebben zij toen niet gegrepen. Dus hezbollah bouwde zich weer op. In 2003 kreeg de Libanese regering nog een kans, maar weer kon het de moed, en de wil, niet opbrengen om de kans te grijpen. Hezbollah heeft zich nu weer kunnen ingraven, zich kunnen verschuilen achter onschuldige Libanese burgers. De Libanese regering had dit, tot twee keer toe, kunnen, en moeten, voorkomen. Dan waren deze onschuldige burgerslachtoffers in deze verschrikkelijke strijd onnodig geweest, en zouden er heel wat meer mensen zijn in Israel, maar ook in Libanon, die een rustig en normaal leven zouden kunnen hebben.